Parcel-Scale Building Renewals and the Silent Transformation of Residential  Environments: An Examination of the Ecological Dimension in Residential  Building Gardens in the Central Neighborhoods of Bakırköy

Kısar Koramaz, Elif; Koramaz, Turgay Kerem; Özer, Özlem; Kaya, Meltem Erdem; İnalhan, Göksenin; Türk, Arzu; Ağaoğlu Yıldırım, Elif; Aluçlu Armutcu, Gizem; Pektetik, Umutcan; Belli, Burak

doi:10.14744/mrst.2026.74046

Parsel Düzeyindeki Bina Yenilemeleri ve Konut Çevrelerinin Sessiz Dönüşümü: Bakırköy Merkez Mahalleleri Konut Bina Bahçelerinde Ekolojik Boyutun İrdelenmesi

Elif Kısar Koramaz^- , Turgay Kerem Koramaz^- , Özlem Özer^- , Meltem Erdem Kaya^- , Göksenin İnalhan^- , Arzu Türk^- , Elif Ağaoğlu Yıldırım^- , Gizem Aluçlu Armutcu^- , Umutcan Pektetik^- , Burak Belli^-

¹İTÜ, Peyzaj Mimarlığı Bölümü
²İTÜ, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü
³GTÜ, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü
⁴İTÜ, Peyzaj Mimarlığı Bölümü
⁵İTÜ, Mimarlık Bölümü
⁶İTÜ, Peyzaj Mimarlığı Bölümü
⁷İTÜ, Peyzaj Mimarlığı Bölümü
⁸İTÜ, Peyzaj Mimarlığı Bölümü
⁹Medipol Üniversitesi, İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bölümü
¹⁰İTÜ, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü

Mimar.ist Dergi 2026; 26(85): 60-73 DOI: 10.14744/mrst.2026.74046

Tam Metin PDF (Turkish)

Bu makale, 6306 sayılı yasanın riskli yapı uygulamaları doğrultusunda gerçekleştirilen parsel düzeyindeki bina yenilemelerinin kentsel çevre ve ekolojik sistem üzerindeki etkilerini Bakırköy merkez mahalleleri örneğinde incelemektedir. Bina bahçelerine odaklanan araştırma bulguları, yenileme sonrası bina bahçelerinde geçirimsiz yüzeylerin arttığını ve su geçirgenliğinin azaldığını, ağaç çeşitliliği ve bitkisel zenginliğin kaybolduğunu göstermektedir. Bina yenilemeleriyle birlikte yeni bahçe tipolojilerinin ortaya çıktığı, ekolojik bağlamda yaşanan kayıplara rağmen yer yer yapı üstü peyzaj düzenlemeleriyle çok katmanlı bitkisel zenginliğin yeniden oluşturulabildiği görülmüştür. Bulgular, parsel düzeyindeki yenileme uygulamalarının bütüncül bir planlama yaklaşımından ve yere özgü tasarım kararlarından yoksun biçimde gerçekleştirildikçe kentsel ekosistemi dönüştürdüğünü ve parçaladığını göstermekte; sürdürülebilir ve dirençli kentsel peyzajın geliştirilmesi için planlama ve tasarım ölçeğinde ekolojik ilkelerin entegrasyonuna ihtiyaç olduğunu vurgulamaktadır. Diğer yandan parsel düzeyindeki yenilemelerin ürettiği açık alan özelliklerinin ve bunların mekânsal ve ekolojik etkilerinin farklı konut çevrelerinde farklı düzeylerde olduğu söylenebilir. İnceleme, elde edilen bulgular çerçevesinde planlama ve kentsel tasarım ilkelerinin konut alanının yapısal ve toplumsal özelliklerini gözetecek şekilde özgünleşmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler: Kentsel yenileme, parsel düzeyinde bina yenileme, konut alanları, konut çevresi peyzajı, ekolojik özellikler.

Parcel-Scale Building Renewals and the Silent Transformation of Residential Environments: An Examination of the Ecological Dimension in Residential Building Gardens in the Central Neighborhoods of Bakırköy

Elif Kısar Koramaz ^- , Turgay Kerem Koramaz ^- , Özlem Özer ^- , Meltem Erdem Kaya ^- , Göksenin İnalhan ^- , Arzu Türk ^- , Elif Ağaoğlu Yıldırım ^- , Gizem Aluçlu Armutcu ^- , Umutcan Pektetik ^- , Burak Belli ^-

¹
²
³
⁴
⁵
⁶
⁷
⁸
⁹
¹⁰

Mimar.ist Dergi 2026; 26(85): 60-73 DOI: 10.14744/mrst.2026.74046

Abstract

This study investigates the impacts of parcel-scale building renewals, implemented under the “risky building” provisions of Law No. 6306, on the urban environment and ecological system, with a specific focus on the central neighborhoods of Bakırköy. Drawing on findings derived from an analysis of residential building gardens, the study demonstrates that post-renewal conditions are characterized by an increase in impervious surfaces, a decline in water permeability, and a reduction in both tree diversity and overall vegetation richness. The findings further indicate the emergence of new garden typologies following building renewals. It has been observed that new garden typologies emerge alongside building renewals, and that despite ecological losses, multilayered vegetation richness can in certain cases be re-established through landscape arrangements established above below-grade building structures. However, the results underscore that parcel-scale renewal practices, when implemented in the absence of a holistic planning framework and context-sensitive design decisions, contribute to the transformation and fragmentation of the urban ecosystem. Accordingly, the study highlights the necessity of integrating ecological principles into planning and design processes in order to support the development of sustainable and resilient urban landscapes. Furthermore, it is suggested that the spatial characteristics of open spaces produced through parcel-scale renewals, along with their ecological implications, vary across different residential contexts. The study concludes, within the framework of its findings, that planning and urban design principles need to be contextualized in a manner that accounts for the structural and social characteristics of residential areas.

Keywords: Urban renewal, parcel-level building renewal, residential areas, residential environment landscape, ecological characteristics.